Microservices voor het MKB: Wanneer Wel en Wanneer Niet
Microservices. Je hebt het woord ongetwijfeld voorbij horen komen in gesprekken over software. Netflix, Spotify en Amazon gebruiken het. Het klinkt modern, schaalbaar en toekomstbestendig. Maar is het ook de juiste keuze voor jouw MKB-bedrijf?
Het eerlijke antwoord: dat hangt ervan af. In dit artikel geven we een objectieve analyse van microservices voor het MKB. Geen verkooppraatje, maar een eerlijke beoordeling van wanneer het zinvol is, wanneer het niet zinvol is, en welke alternatieven er zijn.
Wat Zijn Microservices?#
Bij een traditionele softwarearchitectuur -- de monolith -- is alle functionaliteit samengevoegd in een enkele applicatie. Alles zit bij elkaar: de klantmodule, de facturatiemodule, de voorraadmodule, de rapportagemodule.
Bij een microservices-architectuur wordt de applicatie opgesplitst in kleine, onafhankelijke services. Elke service doet precies een ding en doet dat goed. De services communiceren met elkaar via API's.
Voorbeeld:
- Monolith: Een enkele applicatie die klantbeheer, facturatie, voorraad en rapportage afhandelt
- Microservices: Vier losse services (klant-service, facturatie-service, voorraad-service, rapportage-service) die samenwerken
Monolith vs. Microservices: De Eerlijke Vergelijking#
| Criterium | Monolith | Microservices |
|---|---|---|
| Ontwikkelsnelheid (begin) | Snel -- alles in een codebase | Langzamer -- meer setup nodig |
| Ontwikkelsnelheid (later) | Wordt trager naarmate het groeit | Blijft constant per service |
| Deployment | Alles in een keer deployen | Services onafhankelijk deployen |
| Schaalbaarheid | Alles opschalen of niets | Per service opschalen |
| Complexiteit | Laag bij start, groeit snel | Hoog bij start, beheersbaar bij groei |
| Teamgrootte | Ideaal voor 1-5 developers | Ideaal voor 5+ developers |
| Kosten infrastructuur | Lager -- een server/container | Hoger -- meerdere services draaien |
| Foutgevoeligheid | Een bug raakt alles | Een bug raakt een service |
| Testing | Eenvoudiger -- alles lokaal | Complexer -- integratie testen |
| Onderhoud | Wordt lastiger bij groei | Per service goed beheersbaar |
Wanneer Microservices Wel Zinvol Zijn#
Microservices zijn de juiste keuze wanneer je aan meerdere van deze criteria voldoet:
1. Je team is groot genoeg
Met minder dan vijf developers heb je waarschijnlijk geen microservices nodig. De overhead van het beheren van meerdere services weegt niet op tegen de voordelen. Maar met twee of meer teams die onafhankelijk moeten kunnen werken, worden microservices waardevol.
2. Onderdelen hebben verschillende schaaleisen
Als je webshop op Black Friday tien keer zoveel verkeer krijgt, maar je facturatiemodule niet, dan wil je alleen de webshop opschalen. Met microservices kan dat; met een monolith schaal je alles op.
3. Je wilt onafhankelijk deployen
Als een wijziging in de facturatiemodule ervoor zorgt dat je hele applicatie opnieuw gedeployed moet worden (inclusief risico op problemen in andere modules), dan bieden microservices uitkomst.
4. Je gebruikt verschillende technologieen
Misschien is Python perfect voor je machine learning module, maar Node.js beter voor je real-time communicatie. Met microservices kun je per service de beste technologie kiezen.
5. Je hebt hoge beschikbaarheidseisen
Als een fout in een ondersteunende module (zoals rapportage) je hele applicatie platlegt, is dat onacceptabel. Met microservices blijft de rest van je systeem werken als een service uitvalt.
Wanneer Microservices Niet Zinvol Zijn#
Wees eerlijk met jezelf. Microservices zijn niet zinvol wanneer:
1. Je net begint
Als je een nieuw product bouwt, weet je nog niet precies hoe de uiteindelijke architectuur eruit moet zien. Begin met een monolith, leer je domein kennen, en splits later op waar nodig.
2. Je team is klein
Met twee of drie developers is de overhead van microservices groter dan het voordeel. Je besteedt meer tijd aan infrastructuur dan aan features.
3. Je budget is beperkt
Microservices vereisen meer infrastructuur: container orchestratie, service discovery, API gateways, gedistribueerde logging, monitoring per service. Dit kost geld.
4. Je applicatie is niet complex genoeg
Als je applicatie vijf CRUD-schermen heeft en een paar rapportages, is een monolith perfect. Microservices voegen dan alleen complexiteit toe zonder voordeel.
5. Je hebt geen DevOps-ervaring
Microservices vereisen sterke DevOps-praktijken: CI/CD pipelines, container management, monitoring, logging. Zonder deze basis wordt het een chaos.
De Gulden Middenweg: De Modulaire Monolith#
Er is een derde optie die vaak het beste van beide werelden biedt: de modulaire monolith.
Wat is een modulaire monolith?
Een modulaire monolith is een enkele applicatie die intern netjes is opgedeeld in modules. Elke module heeft zijn eigen verantwoordelijkheid, eigen database-schema en duidelijke interfaces naar andere modules. Maar alles draait als een geheel.
Voordelen van de modulaire monolith:
- Eenvoudig te deployen -- een applicatie, een deployment
- Duidelijke structuur -- modules zijn afgebakend en begrijpelijk
- Lagere operationele kosten -- geen container orchestratie nodig
- Pad naar microservices -- als je later wilt opsplitsen, is de basis al gelegd
- Geschikt voor kleine teams -- minder overhead, meer focus op features
Hoe ziet dat eruit?
Monolithische applicatie
├── Module: Klantbeheer
│ ├── Eigen database-schema
│ ├── Eigen API-endpoints
│ └── Communiceert via interne interfaces
├── Module: Facturatie
│ ├── Eigen database-schema
│ ├── Eigen API-endpoints
│ └── Communiceert via interne interfaces
├── Module: Voorraad
│ └── ...
└── Module: Rapportage
└── ...
De modules communiceren via duidelijke interfaces, niet door direct in elkaars database te kijken. Hierdoor kun je later eenvoudig een module "uitlichten" en als zelfstandige microservice deployen.
Infrastructuur Vereisten voor Microservices#
Als je besluit dat microservices de juiste keuze zijn, moet je investeren in de juiste infrastructuur:
Essentieel (dag 1)
- Container runtime (Docker) -- Om services te verpakken en draaien
- CI/CD pipeline -- Automatisch bouwen, testen en deployen per service
- Gecentraliseerde logging -- Alle logs op een plek verzamelen
- Monitoring en alerting -- Weten wanneer een service problemen heeft
- API gateway -- Een centraal punt voor inkomend verkeer
Belangrijk (fase 2)
- Container orchestratie (Kubernetes of vergelijkbaar) -- Services beheren op schaal
- Service discovery -- Services moeten elkaar kunnen vinden
- Distributed tracing -- Verzoeken volgen over meerdere services
- Configuratie management -- Centrale configuratie voor alle services
Nice-to-have (fase 3)
- Service mesh -- Geavanceerd verkeersbeheer tussen services
- Chaos engineering -- Testen van veerkracht door opzettelijk fouten te injecteren
- Auto-scaling -- Automatisch opschalen op basis van belasting
Kostenplaatje: Wat Kost Het Echt?#
Laten we eerlijk zijn over de kosten. Hier is een realistische vergelijking:
| Kostenpost | Monolith | Modulaire Monolith | Microservices |
|---|---|---|---|
| Infrastructuur (maand) | EUR 100-500 | EUR 100-500 | EUR 500-2.000 |
| Initieel opzetten | 2-4 weken | 3-5 weken | 6-12 weken |
| DevOps overhead | Minimaal | Minimaal | Significant |
| Extra tooling | Weinig | Weinig | Veel (logging, monitoring, etc.) |
| Minimale teamgrootte | 1-2 developers | 2-3 developers | 4-6 developers |
Let op: Deze kosten zijn naast de daadwerkelijke ontwikkeling van features. Bij microservices besteed je een substantieel deel van je budget aan infrastructuur en tooling die bij een monolith niet nodig is.
Het Beslissingskader#
Gebruik dit kader om te bepalen welke architectuur bij jouw situatie past:
Kies een monolith als:
- Je team kleiner is dan 5 developers
- Je een nieuw product bouwt en het domein nog verkent
- Je budget beperkt is
- Je applicatie niet bijzonder complex is
- Snelheid van opleveren belangrijker is dan schaalbaarheid
Kies een modulaire monolith als:
- Je team 3-8 developers heeft
- Je structuur wilt maar de eenvoud van een monolith wilt behouden
- Je in de toekomst misschien naar microservices wilt
- Je duidelijke domeingrenzen hebt maar geen schaaluitdagingen
- Je een goede balans zoekt tussen flexibiliteit en eenvoud
Kies microservices als:
- Je team groter is dan 8 developers (of meerdere teams hebt)
- Onderdelen van je applicatie sterk verschillen in schaaleisen
- Je onafhankelijk wilt kunnen deployen per onderdeel
- Je een mature DevOps-praktijk hebt
- De investering in infrastructuur gerechtvaardigd is door de schaal
De Stapsgewijze Route#
Onze aanbeveling voor de meeste MKB-bedrijven:
- Start met een monolith -- Valideer je idee, leer je domein kennen
- Refactor naar een modulaire monolith -- Breng structuur aan wanneer de applicatie groeit
- Splits af waar nodig -- Extract alleen die modules als microservice die het echt nodig hebben
- Evalueer continu -- Niet elke module hoeft een microservice te worden
Dit is geen zwakte; het is wijsheid. Zelfs de groten der aarde (Amazon, Netflix, eBay) zijn ooit begonnen als monolith en zijn pas later overgestapt toen de schaal dat rechtvaardigde.
Veelgemaakte Fouten#
- Microservices als doel in plaats van middel -- Microservices zijn een architectuurpatroon, geen prestatie. Kies het alleen als het een probleem oplost.
- Te kleine services -- Elke functie als een aparte service is een recept voor complexiteit. Services moeten een duidelijk domein vertegenwoordigen.
- Gedistribueerde monolith -- Als al je services tegelijk gedeployed moeten worden, heb je een gedistribueerde monolith gebouwd. Erger dan een gewone monolith.
- Onderschatten van de operationele last -- Tien services draaien, monitoren en beheren is significant meer werk dan een applicatie beheren.
Conclusie#
Microservices zijn een krachtig architectuurpatroon, maar niet voor iedereen. Voor de meeste MKB-bedrijven is een modulaire monolith de beste startpositie: gestructureerd genoeg om schaalbaar te zijn, eenvoudig genoeg om beheersbaar te blijven.
De kunst is om de juiste architectuur te kiezen voor jouw huidige situatie, niet voor de situatie waarin je hoopt ooit te zijn. Begin eenvoudig, groei gestructureerd, en splits op wanneer de nood het hoogst is -- niet eerder.
Wil je sparren over de beste architectuur voor jouw software? Bekijk onze Legacy Modernization dienst of neem contact met ons op. We helpen je graag bij het maken van de juiste keuze.
"De beste architectuur is niet de meest geavanceerde, maar de architectuur die past bij je team, je budget en je ambities." -- Clever AI Software


